Σάββατο, 20 Ιανουαρίου 2018

Την Κυριακή στην Αίγλη Ζαππείου το «Ελληνικό Απόσταγμα»


Την Κυριακή στην Αίγλη Ζαππείου το «Ελληνικό Απόσταγμα»Μετά από την περσινή επιτυχία της επαναλαμβάνεται φέτος για 4η φορά η εκδήλωση γευστικής δοκιμής ελληνικών αποσταγμάτων και ηδύποτων «Ελληνικό Απόσταγμα», την Κυριακή 21 Ιανουαρίου 2018 στην Αίγλη Ζαππείου.
 
Στο «Ελληνικό Απόσταγμα» συμμετέχουν 25 ελληνικές ποτοποιίες, τα επώνυμα προϊόντα των οποίων βρίσκονται σε φάση συνεχούς ποιοτικής και επικοινωνιακής αναβάθμισης, παρά τις εξαιρετικά αντίξοες συνθήκες που αντιμετωπίζουν καθημερινά στην αγορά, με την εξαιρετικά υψηλή φορολόγηση και τον αθέμιτο ανταγωνισμό που υφίστανται από το χύμα τσίπουρο και το λαθραίο οινόπνευμα.
 
Αυτά, άλλωστε, τα εμπόδια και οι δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο νόμιμος Έλληνας αποσταγματοποιός ―που σχεδόν «ήρωας» μπορεί να χαρακτηριστεί― καθιστούν το «Ελληνικό Απόσταγμα» μία πραγματικά ξεχωριστή εκδήλωση. Μια εκδήλωση που, εκτός από το να προβάλει μερικά από τα καλύτερα ελληνικά αποστάγματα, φωτίζει το έργο των Ελλήνων επιχειρηματιών του χώρου, οι οποίοι όχι μόνο συνεχίζουν να αποστάζουν στην Ελλάδα, αλλά επιπλέον βελτιώνουν τα προϊόντα τους γευστικά και επικοινωνιακά, κάτι πραγματικά αξιοθαύμαστο.
 
Οι επισκέπτες της έκθεσης θα έχουν την ευκαιρία να δοκιμάσουν μερικά από τα καλύτερα ελληνικά αλκοολούχα ποτά, ανάμεσά τους δυσεύρετα τσίπουρα από μικρούς παραγωγούς, premium ούζα διπλής και τριπλής απόσταξης, αποστάγματα φρούτων και σπάνια, παλαιωμένα τσίπουρα, που αποτελούν νέα τάση στο χώρο.
 
Επίσης, επειδή πολλά ελληνικά αποστάγματα είναι καθιερωμένοι συνοδοί παραδοσιακών και μη εδεσμάτων, το «Ελληνικό Απόσταγμα» εξασφάλισε την παρουσία μερικών γνωστών και σημαντικών εστιατορίων/μεζεδοπωλείων της Αθήνας, με υποδειγματικές λίστες τυποποιημένων αποσταγμάτων και ανάλογη εξειδίκευση στο μενού, που θα προσφέρουν δωρεάν στους επισκέπτες διάφορες δημιουργίες τους προς δοκιμή, ως «Χορηγοί Γευστικής Απόλαυσης».
 
Επιπλέον, το «Ελληνικό Απόσταγμα» φιλοξενεί και τις εξής παράλληλες εκδηλώσεις:
 
1) «Ελληνική Μουσική Παράδοση και Αποστάγματα», μία εξαιρετικά ενδιαφέρουσα μίνι μουσική παράσταση, με τραγούδια από τους χώρους του σμυρναίικου, ρεμπέτικου και λαϊκού ελληνικού τραγουδιού που αφορούν στιχουργικά το τσίπουρο το ούζο και γενικότερα τα ποτά και θα ερμηνευθούν ζωντανά από τους Χρήστο Βιδινιώτη (μπουζούκι), Κώστα Αραβαντινό (κιθάρα - φωνή) και Σταυρούλα Μανωλοπούλου (φωνή), βαθείς γνώστες των προαναφερόμενων ειδών ελληνικής μουσικής. Την καλλιτεχνική επιμέλεια της εκδήλωσης έχει ο στιχουργός και μουσικός παραγωγός Πάρης Μήτσου, που θα μιλήσει ζωντανά για τα τραγούδια με τον Αργύρη Καλλιανιώτη, δημοσιογράφο οίνου και μουσικό. Θα θιγούν η σχέση των τραγουδιών και της εποχής με το ποτό, τους χώρους που τραγουδήθηκαν και τους δημιουργούς τους, κάποιοι εκ των οποίων κατάγονται από περιοχές που συνδέονται άρρηκτα με το τσίπουρο και το ούζο.
 
Επίτιμος καλεσμένος στην εκδήλωση είναι ο θρυλικός αποσταγματοποιός Ανέστης Μπαμπατζιμόπουλος, που με το μοναδικό, γλαφυρό τρόπο του θα μεταλαμπαδεύσει τη σοφία και τις γνώσεις του για το ελληνικό απόσταγμα στους θεατές της εκδήλωσης.
 
2) «Το Gin και οι Έλληνες Αποσταγματοποιοί», με ομιλήτρια τη Χαρά Κατσού και θέμα την πρόκληση και την επιλογή των ελλήνων αποσταγματοποιών να ασχοληθούν με την παρασκευή διεθνώς εμβληματικών αποσταγμάτων, οι ρίζες των οποίων δεν είναι ελληνικές.
3) «Αμπελοοινικά Αποστάγματα: Ποιότητα και Ασφάλεια του Καταναλωτή», με εισηγητή τον καθηγητή Πέτρο Ταραντίλη, Πρόεδρο του Τμήματος Επιστήμης Τροφίμων στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών.
 
Η είσοδος στο «Ελληνικό Απόσταγμα» κοστίζει 8€ (5€ φοιτητικό) και είναι δωρεάν για επαγγελματίες HORECA.
 
Περιλαμβάνει κατάλογο συμμετεχόντων, ειδικό αναμνηστικό ποτήρι γευστικής δοκιμής αποσταγμάτων και δωρεάν είσοδο στις παράλληλες εκδηλώσεις και τις γευστικές δοκιμές εδεσμάτων των εστιατορίων.
 
Η διοργάνωση τελεί υπό την αιγίδα των ΣΕΑΟΠ (Σύνδεσμος Ελληνικών Παραγωγών Αποσταγμάτων & Αλκοολούχων Ποτών) και ΕΝΑΠΑΠΕ (Ένωση Αποσταγματοποιών Αμπελοοινικών Προϊόντων Ελλάδος), ενώ επίσημο νερό της εκδήλωσης είναι το Φυσικό Μεταλλικό Νερό «Κρίνος».
 
Το «Ελληνικό Απόσταγμα» διοργανώνει η εταιρεία Vinetum
 
Περισσότερες πληροφορίες στα www.apostagmata.gr, 210 766 0560.


πηγή: http://www.paseges.gr/

Επαγρύπνηση για την Αφρικανική Πανώλη των Χοίρων (ΑΠΧ)

 
ΦΔΟΠΥΜ
 
Για πρώτη φορά το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥΠΑΑΤ) εφιστά την προσοχή στους πολίτες σχετικά με τη νόσο της Αφρικανικής Πανώλης των Χοίρων (ΑΠΧ), καθώς η επιζωοτία εξελίσσεται ταχέα σε χώρες της Βόρειο-Κεντρικής Ευρώπης, αλλά και στη Σαρδηνία, με αποτελέσματα ο κίνδυνος εισόδου του νοσήματος σε ελληνικό έδαφος να ελλοχεύει.

Η Α.Π.Χ. αποτελεί ιογενές, αιμορραγικό, εμπύρετο σύνδρομο των άγριων (Sus scrofa) και των οικόσιτων χοίρων (Sus domestica) όλων των ηλικιών. Χαρακτηρίζεται από υψηλή θνησιμότητα και αιμορραγίες στο δέρμα, τους βλεννογόνους και τα εσωτερικά όργανα. Η επιζωοτία που ξεκίνησε από τη Νότια Ρωσία το 2013, εξαπλώθηκε σε πληθυσμούς άγριων χοίρων στη Λιθουανία, την Πολωνία, τη Λετονία, την Εσθονία και την Τσεχία. Επίσης ενδημεί στην Υποσαχάρια Αφρική και στη Σαρδηνία. Δεν μεταδίδεται στον άνθρωπο και δεν αποτελεί κίνδυνο για τη Δημόσια Υγεία. Αποτελεί όμως απειλή για τους χοίρους και τη χοιροτροφία.

Η μετάδοση του ιού εξασφαλίζεται τόσο με τη βοήθεια κοινών εντόμων, όπως κουνούπια και μύγες, αλλά κυρίως με άτομα του γένους Ornithodoros spp. που οι μαλακοί κρότωνες τους (τσιμπούρια) αποτελούν τόσο δεξαμενή, όσο και μηχανικοί μεταφορείς του ιού. Η άμεση μετάδοση και η διασπορά γίνεται με τη στενή επαφή υγιών με ασθενή ζώα, μέσω των εκκρίσεων. Μεταδίδεται επίσης, με την κατανάλωση προϊόντων και υποπροϊόντων κρέατος από μολυσμένα ζώα χωρίς προηγούμενη θερμική επεξεργασία. Τέλος, μεταδίδεται με μηχανικά μέσα (ρουχισμός, οχήματα, εξοπλισμός), καθώς και μέσω κανιβαλισμού νεκρών μολυσμένων χοίρων. Οι χοίροι διασπείρουν μεγάλες ποσότητες του ιού κατά τη διάρκεια της νόσου, αλλά και 24 ώρες πριν εκδηλωθούν τα κλινικά συμπτώματα.

Βασικό κίνδυνο για την είσοδο και την εξάπλωση του νοσήματος στη χώρα μας αποτελούν:
 
- οι αγριόχοιροι που μετακινούνται διασυνοριακά και διατρέχουν αυξημένη πιθανότητα να έρθουν σε επαφή με πληθυσμούς αγριόχοιρων από χώρες όπου ενδημεί το νόσημα
- η σίτιση των χοίρων με υπολείμματα τροφίμων, ζωικών υποπροϊόντων και ζωοτροφών που περιέχουν τον ιό.

Επισημαίνεται ότι η συστηματική χοιροτροφία, με την προϋπόθεση ότι εφαρμόζονται όλα τα μέτρα βιοπροφύλαξης, δεν διατρέχει υψηλό κίνδυνο. Ο κίνδυνος είναι αυξημένος στις ημιεκτατικού ή εκτατικού τύπου εκμεταλλεύσεις και στους οικόσιτους χοίρους, λόγω της αυξημένης πιθανότητας επαφής με ζώα της άγριας πανίδας. Εκτός από τους κατόχους χοιροτροφικών εκμεταλλεύσεων ή οικόσιτων χοίρων και τους εμπλεκόμενους με το εμπόριο και τη διακίνηση ζώων (υπευθύνους σφαγείων, εμπόρους), σε επιφυλακή πρέπει να βρίσκονται και ομάδες ανθρώπων που δραστηριοποιούνται στην ύπαιθρο και τα δάση: κυνηγετικοί σύλλογοι, θηροφύλακες, δασικές υπηρεσίες, ορειβατικοί σύλλογοι, Φορείς Διαχείρισης, όμιλοι πεζοπορίας και σύλλογοι κτηνοτρόφων.

Η σχετική νομοθεσία και η ενημέρωση των πολιτών σχετικά με το νόσημα και τα χρήσιμα μέτρα βιοπροφύλαξης τους, είναι αναρτημένα στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (
http://www.minagric.gr/index.php/el/for-farmer-2/animal-production/pigs/1126-asthenxoiron).
 
Σε περίπτωση υποψίας ή επιβεβαίωσης του νοσήματος, να ενημερωθούν άμεσα οι οικείες Κτηνιατρικές Αρχές.

Φορέας Διαχείρισης Όρους Πάρνωνα και Υγροτόπου Μουστού
Τμήμα Προστασίας & Διαχείρισης


Πληροφορίες: Άννα Κανελίδου
Άστρος Αρκαδίας, 22001
Τηλ: 27550 22021,εσωτ. 5
Fax: 27550 22806
Email:
info@fdparnonas.gr

Οι μυστηριώδεις σπηλιές των Μάγιας

 
 
Ομάδα δυτών εξερεύνησε δίκτυο υποθαλάσσιων καναλιών στο ανατολικό Μεξικό ανακαλύπτοντας αυτό που πιστεύεται ότι είναι το μεγαλύτερο δίκτυο λιμναίων σπηλαίων του πλανήτη, μήκους 347 χιλιομέτρων, μία ανακάλυψη που μπορεί να ρίξει φως στις έρευνες για τον αρχαίο πολιτισμό των Μάγιας. Μέσα στο δίκτυο σπηλαίων υπάρχουν απομεινάρια του αρχαίου πολιτισμού, κάτι που καθιστά τις έρευνες ιδιαιτέρως σημαντικές.
 
Το Gran Acuifero Maya (GAM), ένα πρόγραμμα που είναι αφιερωμένο στην μελέτη και τη διαφύλαξη των υπόγειων υδάτων της χερσονήσου του Γιουκατάν, ανακοίνωσε ότι το σπήλαιο αποκαλύφθηκε έπειτα από πολύμηνη εξερεύνηση δικτύου υπόγειων καναλιών, κοντά στο θέρετρο του Tulum.

Ο διευθυντής του προγράμματος και αρχαιολόγος-δύτης Guillermo de Anda χαρακτήρισε “εκπληκτική” την ανακάλυψη και δήλωσε ότι θα βοηθήσει στην κατανόηση της ανάπτυξης του πλούσιου πολιτισμού της περιοχής, στον οποίο κυριάρχησε ο πολιτισμός των Μάγια πριν από την ισπανική κατάκτηση.

Η χερσόνησος του Γιουκατάν είναι γεμάτη με μνημειακά ερείπια του πολιτισμού των Μάγια, οι πόλεις των οποίων είναι τοποθετημένες σε ένα τεράστιο δίκτυο δολινών που συνδέονται με υπόγεια ύδατα και είναι γνωστές ως cenotes. Ορισμένες είχαν μεγάλη θρησκευτική αξία για τους Μάγιας, απόγονοι των οποίων συνεχίζουν να κατοικούν στην περιοχή.

Το Γιουκατάν είναι γνωστό ως η περιοχή στην οποία ο πολιτισμός των Μάγια έφτασε στην ακμή του. Σε αυτή την πολιτεία βρίσκονται οι αρχαιολογικοί χώροι Τσιτσέν Ιτζά, Ιζαμάλ, Μοτούλ, Μαγιαπάν και Εκ Μπαλάμ.
 
 
Μετά την κατάκτηση από τους Ισπανούς, η χερσόνησος του Γιουκάταν ανήκε στο Capitanía General de Yucatán. Μετά την απελευθέρωση από τους Ισπανούς και την διάσπαση της Μεξικανικής Αυτοκρατορίας το 1823, το Γιουκατάν ανήκε στην πρώτη δημοκρατία του Μεξικού, η οποία προσαρτήθηκε οικειοθελώς στις Ηνωμένες Πολιτείες του Μεξικού.

Το 1841, λόγω πολιτισμικών διαφορών αποσχίστηκε και σχημάτισε τη Δημοκρατία του Γιουκατάν, η οποία έγινε ξανά μέλος του Μεξικού το 1848.

Το Γιουκατάν τελικά χωρίστηκε στα τρία, πρώτα το Καμπέτσε (1858, επίσημα 1863) και μετά η Κιντάνα Ρόο (1902).

Σήμερα, θεωρείται η ασφαλέστερη πολιτεία του Μεξικού.
 
 
 

Μεσοχειμωνιάτικες Καταμετρήσεις Υδρόβιων Ειδών Ορνιθοπανίδας στο Εθνικό Πάρκο Οροσειράς Ροδόπης


 Ο Φορέας Διαχείρισης Οροσειράς Ροδόπης συμμετείχε και φέτος στις Μεσοχειμωνιάτικες Καταμετρήσεις Υδρόβιων Πτηνών (ΜΕΚΥΠ) που διοργανώνονται ετησίως από την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, πανελλαδικά. Στις 13, 14 και 15 Ιανουαρίου, πραγματοποιήθηκαν οι ΜΕΚΥΠ 2018 στο Εθνικό Πάρκο Οροσειράς Ροδόπης (ΕΠΟΡ), από τα στελέχη του Φορέα Διαχείρισης Οροσειράς Ροδόπης (ΦΔΟΡ) υπό την καθοδήγηση του ειδικού επιστήμονα, κ. Λαυρέντη Σιδηρόπουλου, συνεργάτη της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας.

Οι Μεσοχειμωνιάτικες Καταμετρήσεις Υδροβίων Πουλιών (ΜΕΚΥΠ) είναι μέρος του "International Waterbird Census" του παγκόσμιου προγράμματος παρακολούθησης των πληθυσμών των υδρόβιων πουλιών που συντονίζει διεθνώς η "Wetlands International". Στην Ελλάδα οι ΜΕΚΥΠ ξεκίνησαν το 1967 και αποτελούν το μακροβιότερο πρόγραμμα παρακολούθησης των πληθυσμών των πουλιών. Από το 1997 το πρόγραμμα στην Ελλάδα διοργανώνει και συντονίζει η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία. Οι ΜΕΚΥΠ διεξάγονται κάθε Ιανουάριο σε τουλάχιστον 213 υγροτόπους της χώρας μας και σε αυτές συμμετέχουν εθελοντές ορνιθοπαρατηρητές από όλη την Ελλάδα, Φορείς Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών καθώς και τοπικές περιβαλλοντικές οργανώσεις.

Οι καταμετρήσεις έλαβαν χώρα, όπως και πέρσι, στους πέντε (5) επιλεγμένους υγροτόπους, τέσσερις (4) εκ των οποίων βρίσκονται εντός του Εθνικού Πάρκου Οροσειράς Ροδόπης, ενώ ένας βρίσκεται πλησίον των ορίων του. Οι περιοχές αυτές είναι οι ταμιευτήρες Θησαυρού, Πλατανόβρυσης, η ευρύτερη περιοχή των Παππάδων, η περιοχή των Ποταμών, καθώς και η τεχνητή λίμνη των Λευκογείων. Φέτος, ο ΦΔΟΡ συμμετείχε επίσης στην καταμέτρηση του μικρού υγρότοπου που βρίσκεται στην ευρύτερη περιοχή του Νεροφράκτη Δράμας, ο οποίος συχνά αποτελεί καταφύγιο για πολλά υδρόβια πουλιά.


Οι καιρικές συνθήκες του Σαββατοκύριακου ευνόησαν τη δράση των ΜΕΚΥΠ. Η επιφάνεια του νερού φέτος δεν ήταν παγωμένη και το κρύο ήταν ανεκτό, η παρουσία των πουλιών όμως μικρή. Συνολικά, καταγράφηκαν 13 είδη, τα πολυπληθέστερα εκ των οποίων ήταν οι Πρασινοκέφαλες πάπιες, οι Κορμοράνοι, τα Νανοβουτηχτάρια, τα Σφυρηχτάρια, τα Κιρκίρια και οι Νερόκοτες. Κατά τη διάρκεια των καταμετρήσεων παρατηρήθηκαν επίσης αρπακτικά πουλιά, με σημαντικότερη καταγραφή την παρουσία ενός ζευγαριού θαλασσαετών. Ευχάριστο διάλειμμα από τις καταμετρήσεις ήταν η παρατήρηση πέντε ατόμων βίδρας, τις δύο πρώτες ημέρες, που μας ψυχαγώγησαν με τα χαριτωμένα παιχνιδίσματα τους στο νερό.

Ημαθία - Σέλι. Η παγωμένη μαγεία σε όλο το μεγαλείο της

 
 
Ο νομός Ημαθίας έχει την τιμή να διαθέτει ένα από τα καλύτερα Χιονοδρομικά Κέντρα της Ελλάδoς. Καθημερινά, εκατοντάδες επισκέπτες και λάτρεις του Σκι ανηφορίζουν στο Βέρμιο και απολαμβάνουν το χιόνι και το υπέροχο τοπίο. Πραγματικά, οι φωτογραφίες που μας έρχονται από το Σέλι είναι μαγικές και ονειρικές.
 
Δείτε ένα ακόμη πλούσιο φωτορεπορτάζ της περιοχής και αφεθείτε στην ομορφιά της φύσης κατά την χειμερινή περίοδο:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Οι φούρνοι μικροκυμάτων επιβαρύνουν το περιβάλλον σχεδόν όσο και τα αυτοκίνητα

 
IMG_6318
 
Η επιβάρυνση στο περιβάλλον και την κλιματική αλλαγή από τους φούρνους μικροκυμάτων είναι σχεδόν ίδια με αυτή που προκαλούν τα αυτοκίνητα, σύμφωνα με νέα ευρωπαϊκή επιστημονική μελέτη, η πρώτη που επιχειρεί μια ολοκληρωμένη εκτίμηση για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις από τις εν λόγω συσκευές.

Η χρήση των φούρνων μικροκυμάτων στην ΕΕ εκτιμάται ότι εκπέμπει στην ατμόσφαιρα τόσο διοξείδιο του άνθρακα όσο σχεδόν επτά εκατομμύρια αυτοκίνητα.

Οι τουλάχιστον 130 εκ. φούρνοι μικροκυμάτων που υπάρχουν στην ΕΕ σήμερα, καταναλώνουν κάθε χρόνο περίπου 9,4 τεραβάτ ηλεκτρικού ρεύματος ανά ώρα, που ισοδυναμούν με την ηλεκτρική ενέργεια, η οποία παράγεται από τρία μεγάλα εργοστάσια ηλεκτροπαραγωγής.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον δρα Αλεχάντρο Γκαγιέγκο-Σμιντ της Σχολής Χημικών Μηχανικών του Πανεπιστημίου του Μάντσεστερ, έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό για θέματα περιβάλλοντος «Science of the Total Environment», υπολογίζοντας ότι οι φούρνοι μικροκυμάτων εκπέμπουν 7,7 εκατ. τόνους διοξειδίου του άνθρακα κάθε χρόνο στην ΕΕ, ποσότητα που αντιστοιχεί στις ετήσιες εκπομπές 6,8 εκατομμυρίων οχημάτων.

Οι πωλήσεις φούρνων μικροκυμάτων κατέχουν τη μερίδα του λέοντος μεταξύ όλων των ειδών φούρνων στην ΕΕ και ο αριθμός τους αναμένεται να φθάσει τα 135 εκ. το 2020.

Η μεγάλη κατανάλωση ρεύματος από τους φούρνους μικροκυμάτων είναι αυτή που έχει την μεγαλύτερη επίπτωση στο περιβάλλον. Κατά μέσο όρο μια τέτοια συσκευή χρησιμοποιεί 573 κιλοβατώρες ηλεκτρισμού όσο διαρκεί η ζωή της (σχεδόν οκτώ χρόνια), δηλαδή όσο θα κάψει μια λάμπα LED των επτά βατ, αν μείνει αναμμένη συνεχώς για οκτώ χρόνια. Κι αυτό παρόλο που στο 90% του χρόνου ζωής του ο φούρνος μικροκυμάτων παραμένει αδρανής.

Περιβαλλοντικό πρόβλημα, επίσης, αποτελούν τόσο τα χρησιμοποιούμενα υλικά κατά την κατασκευή των φούρνων, όσο και τα απόβλητα όταν πετιούνται. Η συνεχής τεχνολογική εξέλιξη και η πτώση των τιμών οδηγεί τους καταναλωτές σε συχνότερη αλλαγή των φούρνων μικροκυμάτων τους, προτού καν ολοκληρώσουν τον κύκλο της ζωής τους.

Ενώ στο τέλος της δεκαετίας του 1990 οι καταναλωτές κρατούσαν ένα φούρνο για 10 έως 15 χρόνια, σήμερα με το ζόρι τον κρατούν για περισσότερα από 7 χρόνια.

Έτσι, ενώ το 2005 υπολογίζεται ότι δημιουργήθηκαν 184.000 τόνοι πεταμένων φούρνων μικροκυμάτων στην ΕΕ, έως το 2025 τα στερεά απόβλητά τους θα έχουν φθάσει τους 185.000 τόνους (περίπου 16 εκ. πεταμένες συσκευές).
 
 

Παρασκευή, 19 Ιανουαρίου 2018

Η Aρπαγή του Nερού στην Ελλάδα

 
 
Γιάννης Παπαδημητρίου
 
Ο όρος του τίτλου (στα αγγλικά water grabbing) χρησιμοποιείται διεθνώς για να ορίσει την κατάσταση, στην οποία ισχυροί παράγοντες, δημόσιοι ή ιδιωτικοί, αποκτούν τον έλεγχο ή ανακατανέμουν τη χρήση υδάτινων πόρων για τους δικούς τους σκοπούς σε βάρος των τοπικών κοινοτήτων και των οικοσυστημάτων, στα οποία έχει βασιστεί η ζωή τους. Πρόκειται για έναν πλανητικό πόλεμο με αποκορυφώματα την εκδίωξη πληθυσμών λόγω της κατασκευής μεγάλων φραγμάτων, την ιδιωτικοποίηση των αποθεμάτων του νερού και των δικτύων ύδρευσης, την υποβάθμιση και μόλυνση του νερού εξαιτίας βιομηχανικών, μεταλλευτικών και βιομηχανικής κλίμακας αγροτικών δραστηριοτήτων και τον έλεγχο των πηγών και των διασυνοριακών υδάτων για στρατιωτικούς και οικονομικούς λόγους.

Δεν είναι τυχαίο που η παγκόσμια κλιματική αλλαγή βιώνεται κατά κύριο λόγο είτε ως πλημμύρα είτε ως ξηρασία, συνδέεται δηλαδή άμεσα με τη διαταραχή του θαυμαστού υδρολογικού κύκλου της φύσης. Στη χώρα μας λίγο-πολύ όλα αυτά τα μέτωπα είναι ανοιχτά. Θα περιοριστώ σε μια, εκ των πραγμάτων άνιση λόγω του περιορισμένου χώρου, αναφορά με έμφαση στα λιγότερο συζητημένα.

Α. Ιδιωτικοποίηση πόσιμου νερού (εταιριών ύδρευσης & υπόγειων υδάτων)

Κλιμακώνεται η στρατηγική της ιδιωτικοποίησης, με τη μέθοδο ΣΔΙΤ, των δύο μεγάλων κρατικών εταιριών ύδρευσης, της Ε.Υ.Δ.Α.Π. της Αθήνας και της Ε.Υ.Α.Θ. της Θεσσαλονίκης, χωρίς προς το παρόν να γνωρίζουμε, σε ποιο βαθμό το «επενδυτικό ενδιαφέρον» θα επεκταθεί στα δημοτικά δίκτυα ύδρευσης των υπολοίπων μεγάλων πόλεων. Ένα σημαντικό ποσοστό των μετοχών της Ε.Υ.Δ.Α.Π. και η πλειοψηφία της Ε.Υ.Α.Θ. έχουν μεταβιβαστεί στο Υπερταμείο Ιδιωτικοποιήσεων (Τ.Α.Ι.Π.Ε.Δ), το οποίο άνοιξε πρόσφατα τη διαδικασία αναζήτησης «στρατηγικού επενδυτή» για την πώλησή τους. Το θέμα προφανώς δεν έχει να κάνει με τα ποσοστά του ιδιώτη, ίσως ούτε καν κυρίως με τον έλεγχο του μάνατζμεντ, όσο κυρίως με το μοίρασμα των πολλών παράπλευρων εργολαβιών. Πρόκειται ασφαλώς για το πιο κρίσιμο μέτωπο της περιόδου, που δεν αφορά μόνο τους Αθηναίους και τους Θεσσαλονικείς, οι οποίοι, ας μην το ξεχνάμε, έδωσαν και έναν μεγάλο αγώνα πριν από 3 χρόνια με το δημοψήφισμα εναντίον της ιδιωτικοποίησης.

Ενώ όμως γι’ αυτές τις εξελίξεις μαθαίνουμε αναλυτικά, μια άλλη ιδιωτικοποίηση προχωράει «στα μουλωχτά». Είναι αυτή των φυσικών αποθεμάτων πόσιμου νερού, δηλ. των υπόγειων υδάτων, που παραχωρούνται αφειδώς στη βιομηχανία εμφιάλωσης.

Τις τελευταίες δεκαετίες, το εμφιαλωμένο νερό, από είδος πολυτελείας και καταναλωτική συνήθεια των εύπορων στρωμάτων, έχει μετατραπεί σε τρόπο ζωής για μεγάλες μερίδες του πληθυσμού. Δεν είναι μόνο οι ακριβές διαφημιστικές καμπάνιες ή ο ρόλος του τουρισμού, δεν είναι ούτε καν μόνο η κακή διαχείριση και η απαξίωση των δημόσιων δικτύων. Η βασική αιτία της εξάπλωσης είναι το νομοθετικό καθεστώς για τη συγκεκριμένη επιχειρηματική δραστηριότητα και το κόστος της πρώτης ύλης, που χρησιμοποιεί.

Μέχρι σήμερα, η μόνη ανταποδοτική υποχρέωση των βιομηχανιών εμφιάλωσης είναι η καταβολή ενός τέλους προς τον αντίστοιχο Δήμο, στα διοικητικά όρια του οποίου γίνεται η γεώτρηση. Το ύψος αυτού του τέλους έχει παραμείνει επί δεκαετίες σταθερά ελάχιστο ενώ το 2014 η κυβέρνηση Σαμαρά έκανε ακόμα ένα «δωράκι» προς το ενδιαφερόμενο κεφάλαιο, θεσμοθετώντας τον υπολογισμό του τέλους όχι επί των αντλούμενων αλλά επί των πωλούμενων ποσοτήτων (ν. 4255/2014). Δηλαδή η άντληση για χορηγίες, δηλ. για διαφημιστική πολιτική, ή για «μαύρες πωλήσεις» είναι εντελώς δωρεάν ενώ το τέλος για τις «κανονικές» πωλήσεις παραμένει ασήμαντο. Δεν είναι λοιπόν τυχαίο που οι ντόπιοι «βαρόνοι του νερού»:

– αποσπούν ένα μεγάλο μερίδιο της ελληνικής αγοράς, έχουν έντονη εξαγωγική δραστηριότητα και παρουσιάζουν διαρκώς και νέα προϊόντα, μπύρες, κόλες κ.λ.π.
– ακολουθούν μια επιθετική πολιτική αύξησης των αντλούμενων ποσοτήτων, με αποτέλεσμα να εμφανίζονται κίνδυνοι για την επάρκεια του φυσικού πόρου για τα δημόσια δίκτυα και την κατοχύρωσή του για τις επόμενες γενιές.
– μέσω των χορηγιών εξασφαλίζουν ευρεία κοινωνική συναίνεση ενώ διατηρούν σχέσεις στοργής με το πολιτικό σύστημα, το κεντρικό και το εκάστοτε τοπικό.

Είναι προφανές ότι απαιτείται η αντιστροφή αυτής της πορείας. Και εκτός από την αλλαγή του ν. 4255/2014, που μέχρι στιγμής δεν τον έχει «πειράξει» η κυβέρνηση Τσίπρα, παρά τις προγραμματικές θέσεις του ΣΥΡΙΖΑ, χρειάζεται να διεκδικήσουμε μια πολιτική «επιστροφής» στο νερό της βρύσης με δωρεάν πρόσβαση στο πόσιμο νερό για τους πολίτες τόσο με καταψύκτες στις δημόσιες υπηρεσίες όσο και με βρύσες στους κοινόχρηστους χώρους (πλατείες, παιδικές χαρές κ.λ.π.), σε συνδυασμό βεβαίως με στρατηγικές εξοικονόμησης του νερού, περιορισμού της σπατάλης και διαμόρφωσης «υδατικής» συνείδησης στους πολίτες».
 
 
Β. Επίθεση στα ποτάμια

Η υποβάθμισή τους από τη χρήση τους ως αποδεκτών αποβλήτων κάθε είδους περιλαμβάνει πολλά παραδείγματα. Το κλασικό για τα βιομηχανικά απόβλητα είναι ασφαλώς η ρύπανση του Ασωπού, που, εκτός από περιβαλλοντικά προβλήματα, έχει προκαλέσει και ασθένειες και θανάτους, δηλ. σοβαρές παραβιάσεις του δικαιώματος στην υγεία. Ο Ασωπός έχει την ατυχία να διαρρέει τη βιομηχανική περιοχή της Θήβας και, ούτε λίγο ούτε πολύ, 15 εταιρίες, βρέθηκαν να τον επιβαρύνουν με εξασθενές χρώμιο και μόλυβδο. Η εντατική αγροτική εκμετάλλευση έχει καταστρέψει τον Πηνειό ενώ οι εξορύξεις της Χαλκιδικής επιφυλάσσουν την ίδια μοίρα στα νερά της περιοχής.

Ωστόσο, θα αφιερώσω το πιο μεγάλο μέρος του κειμένου στα σχέδια εντατικής εκμετάλλευσης, κυρίως υδροηλεκτρικής, με την κατασκευή φραγμάτων και τις εκτροπές, που διακόπτουν τον φυσικό κύκλο του νερού και προκαλούν σοβαρές και ανεπίστρεπτες αρνητικές συνέπειες. Ο βασικός μύθος της τεχνοκρατικής ιδεολογίας είναι ο αφορισμός ότι το νερό των ποταμών χύνεται «αναξιοποίητο» στη θάλασσα και επομένως πρέπει να «αξιοποιηθεί».

Όμως η επιστήμη μας λέει ότι ένα ποτάμι δεν είναι μόνο το νερό αλλά και η ζωή που κουβαλάει μαζί του, το απόθεμα της βιοποικιλότητας, οικοσυστήματα και οργανισμοί, χλωρίδα και πανίδα, τοπία και ανθρώπινες συνήθειες αιώνων.

«Τα ποτάμια είναι οι ταχυδρόμοι των βουνών», όπως λέει ο ποιητής Γιάννης Δάλλας.

Συνεπώς ένα πρώτο κρίσιμο ζήτημα είναι να ξεπεράσουμε την αντίληψη του «ποταμιού – καναλιού» και να προσανατολίσουμε την άσκηση των όποιων οικονομικών δραστηριοτήτων στον σεβασμό της φυσικής ροής του ως τμήμα του υδατικού κύκλου.

Στην Ελλάδα υπάρχουν σήμερα περίπου 170 φράγματα με ύψος μεγαλύτερο από 15 μέτρα, που αποτελεί το όριο μεταξύ μικρών και μεγάλων φραγμάτων, σύμφωνα με το οικολογικό κίνημα. Σύμφωνα με τη νομοθεσία, το κριτήριο αυτής της διάκρισης δεν είναι το ύψος του φράγματος αλλά η ισχύς της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας, που στην Ελλάδα είναι 15 MW, αν και πριν από 20 χρόνια ήταν 5, ενώ στις περισσότερες χώρες της Ε.Ε. είναι 8 MW. Από αυτά, τα 15 έχουν ύψος πάνω από 70 μέτρα και, αν εξαιρέσουμε τα φράγματα του Μόρνου και του Εύηνου, που έχουν θυσιαστεί για την υδροδότηση της Αθήνας, είναι υδροηλεκτρικά. Τα 2 είναι στον Νέστο (του Θησαυρού με 172 μ. είναι το ψηλότερο στην Ελλάδα), 3 στον Αλιάκμονα, 4 στον Αχελώο και τους παραποτάμους του (των Κρεμαστών είναι το μεγαλύτερο σε έκταση με 80 χιλιάδες στρέμματα), και 5ο το ημιτελές της Μεσσοχώρας, 1 στον Άραχθο, 1 στις πηγές του Αώου και 1 στο Σμόκοβο, σε παραπόταμο του Πηνειού.

Οι αρνητικές συνέπειες των μεγάλων φραγμάτων έχουν τεκμηριωθεί από τη διεθνή επιστημονική έρευνα:
 
– καταστρέφουν τη βιοποικιλότητα και τα οικοσυστήματα
– κατακρατούν τη λάσπη με τα οργανικά συστατικά (διότι ένα ποτάμι δεν είναι μόνο νερό αλλά και οργανικό φορτίο), υποβαθμίζουν την ποιότητα του νερού για τη γεωργία, χαμηλώνουν τους υδροφόρους ορίζοντες και αλατώνουν τα εδάφη στις εκβολές
– αλλάζουν το κλίμα, αυξάνουν την υγρασία και εκλύουν μεθάνιο από την παγιδευμένη βλάστηση, που συμβάλλει στο φαινόμενο του θερμοκηπίου (το 1,3% της παγκόσμιας συμβολής)
– καταστρέφουν ποτάμια, τοπία, ανθρώπινους οικισμούς και μνήμες
– εγκυμονούν διαρκείς κινδύνους κατολισθήσεων και πλημμυρών
– απαιτούν ένα μεγάλο κόστος μετεγκατάστασης πληθυσμών και κυρίως διαχείρισης των κινδύνων, το οποίο βέβαια δεν πληρώνουν οι κατασκευαστές αλλά το κοινωνικό σύνολο.

Παρά το γεγονός ότι οι παραπάνω συνέπειες ισχύουν ανεξάρτητα από τη μορφή της ιδιοκτησίας τους, ένα βασικό επιχείρημα των υποστηρικτών τους είναι ότι τα υδροηλεκτρικά φράγματα της ΔΕΗ βρίσκονται υπό δημόσιο έλεγχο. Το πραγματικό ερώτημα είναι βεβαίως «μέχρι πότε», καθώς η πώληση μονάδων της ΔΕΗ αναμένεται, αργά ή γρήγορα, να επεκταθεί και σ’ αυτά, κάτι που ήδη επιχείρησε το 2014 η κυβέρνηση Σαμαρά με το σχέδιο της «μικρής ΔΕΗ». Συνεπώς, ο πολιτικός στόχος ενάντια σε νέα φράγματα συνδέεται με την αποτροπή της ιδιωτικοποίησης των παλιών, που θα είναι σ’ αυτή την περίπτωση τριπλή (νερού, ενέργειας και δημόσιας γης γύρω από τους ταμιευτήρες).

Το κύριο μέτωπο της περιόδου βρίσκεται ασφαλώς στον Αχελώο και στον αγώνα ενάντια στην ολοκλήρωση του φράγματος της Μεσσοχώρας, το οποίο, παρά το γεγονός ότι προβάλλεται από κυβερνητικά στελέχη και τεχνικά λόμπυ ως «αυτόνομο» ΥΗ, στην πραγματικότητα αποτελεί, κατ’ εφαρμογή της πάντα αποτελεσματικής μεθόδου της «σαλαμοποίησης», το πρώτο βήμα για την εκτροπή μεγάλου μέρους του υδάτινου δυναμικού του ποταμού στη Θεσσαλία. Η έκβαση της μάχης θα κριθεί από την ικανότητα πανελλαδικής κινητοποίησης αλλά και διάψευσης του μύθου του «ολοκληρωμένου» έργου (στην πραγματικότητα απαιτεί ακόμη 140 εκ. ευρώ).

Δεν στερούνται πάντως σημασίας οι εξελίξεις που αφορούν τον Αώο, τον μοναδικό ποταμό που «εξάγει» η Ελλάδα και ταυτόχρονα τον τελευταίο μεγάλο ποταμό της Ευρώπης που ρέει ανεμπόδιστα προς τη θάλασσα (αν εξαιρέσουμε βεβαίως το φράγμα της ΔΕΗ στις πηγές του). Τα ελληνικά σχέδια προβλέπουν τη μερική εκτροπή του προς την Παμβώτιδα λίμνη των Ιωαννίνων ενώ τα χειρότερα αλβανικά, ούτε λίγο ούτε πολύ 8, υδροηλεκτρικά φράγματα κατά μήκος του. Στην έκκληση εκατοντάδων επιστημόνων να αποτραπεί η καταστροφή, η κυβέρνηση Ράμα απάντησε ότι «μια αναπτυσσόμενη χώρα δεν μπορεί να μείνει μουσείο». Η αναπτυξιολαγνική χυδαιότητα είναι η ίδια παντού!

Το αντι-φραγματικό κίνημα πάντως έχει πλούσιο παρελθόν στην Ελλάδα. Εκτός από τον Αχελώο, μνημονεύω και τον 10χρονο νικηφόρο αγώνα στον Άραχθο, που απέτρεψε την κατασκευή του φράγματος του Αγίου Νικολάου, έδωσε αυτοπεποίθηση στους κατοίκους και ενέπνευσε πολλές μικρότερες κινήσεις στην περιοχή.
 
 
Γ. Υποβάθμιση των υγροτόπων

Το τρίτο μεγάλο μέτωπο αφορά στους υγροτόπους και κυρίως τις ελληνικές λίμνες, οι οποίες, αφού επιβίωσαν για χιλιάδες χρόνια, όχι μόνο διατηρώντας τη βιοποικιλότητα και δημιουργώντας μοναδικά τοπία αλλά και διατρέφοντάς τους ανθρώπους όποτε χρειάστηκε (λ.χ. στην πείνα της Γερμανικής Κατοχής), θυσιάζονται με ραγδαίους ρυθμούς τα τελευταία 60 στις εκάστοτε ανάγκες του κυρίαρχου παραγωγικού και καταναλωτικού μοντέλου και κυρίως:

– για την αύξηση της αγροτικής γης (π.χ. η αποξήρανση της Κάρλας, της Αγουλινίτσας, της μισής Αμβρακίας, της Λαψίστας κ.λπ.) και την επέκταση των αρδευτικών δικτύων
– για την αποχέτευση αστικών λυμάτων και πάσης φύσεως αγροτικών αποβλήτων (το κλασικό παράδειγμα είναι ο τοξικός βάλτος της Κορώνειας, αλλά και οι περισσότερες από τις υπόλοιπες αργοπεθαίνουν)
– και τα τελευταία χρόνια, που χρειάζεται γη για οικοπεδοποίηση, δηλαδή για παραγωγή υπεραξίας, για τουριστική ανάπτυξη (ο μεγάλος κίνδυνος αφορά στα υγρολίβαδα γύρω από τις λίμνες, τις πιο κρίσιμες δηλ. εκτάσεις για την οικολογική τους ισορροπία, που συρρικνώνονται με διοικητικές πράξεις και καταπατήσεις).

Σταθερά υποβαθμισμένη είναι και η κατάσταση των 10 παράκτιων υγροτόπων διεθνούς σημασίας, οι οποίοι υποτίθεται ότι προστατεύονται από τη Διεθνή Σύμβαση Ραμσάρ.

Όπως μας υπενθυμίζει η Βαντάνα Σίβα, το νερό, που αποτελεί το 70% του πλανήτη αλλά και του σώματός μας, έχει τα δικά του δικαιώματα – να ρέει ελεύθερα και χωρίς ρύπανση και να ανανεώνεται μέσω του υδρολογικού κύκλου. Υπό αυτή την έννοια, το ανθρώπινο δικαίωμα στο νερό είναι τμήμα των δικαιωμάτων της φύσης και ο αγώνας για την προστασία του υδρολογικού κύκλου είναι ταυτόχρονα και αγώνας για το ανθρώπινο δικαίωμα στο νερό.



πηγή: http://www.apenantioxthi.com/ .

*Πρωτοδημοσιεύτηκε στο Περιοδικό Βαβυλωνία #Τεύχος 19